Jeugdtrauma

De voornaamste oorzaak van depressie en angststoornissen op latere leeftijd is onverwerkt jeugdtrauma. Er wordt gesproken van een jeugdtrauma wanneer er een traumatische en stressvolle gebeurtenis heeft plaatsgevonden in de kindertijd. De gevolgen hiervan zijn schadelijk en kunnen invloed hebben op biologisch, psychologisch en sociaal niveau. Het trauma verdringen is één van de gevolgen van deze traumatische ervaring.

Een jeugdtrauma kan op verschillende manieren ontstaan:

• Seksuele, lichamelijke of emotionele mishandeling;
• Langdurige en aanhoudende lichamelijke of emotionele verwaarlozing;
• Getuige zijn van langdurig en aanhoudend geweld dat binnen het gezin plaatsvindt (het kan hier zowel gaan om verbaal als fysiek geweld);
• Het verkeren in oorlogsomstandigheden;
• Moeten vluchten uit een oorlogsgebied;
• Langdurig ondergaan van medische behandelingen die pijnlijk zijn;
• Meerdere traumatische verliezen.

Natuurlijk kunnen er meer negatieve jeugdervaringen hebben plaatsgevonden die grote gevolgen hebben. De oorzaken van trauma zijn per persoon verschillend. Kenmerkend voor jeugdtrauma is dat er altijd een lange periode is geweest van hulpeloosheid, machteloosheid en onveiligheid. De gebeurtenissen zijn overweldigend, kunnen niet worden vermeden en herhalen zich continu. Het kind zou beschermd moeten worden, maar degene die het kind een gevoel van veiligheid zou moeten geven, is vaak de oorzaak van deze gebeurtenis.

Wat is de reactie van een kind op jeugdtrauma?


Kinderen, en vooral kleine kinderen, kunnen niet vluchten of vechten als ze in een situatie terecht komen die voor hen bedreigend is. Ze zijn volledig van hun ouders afhankelijk. De natuurlijke reactie van een kind is dat het bevriest of verstart. Het kind voelt zich hulpeloos, omdat het niet aan de situatie kan ontsnappen. Van de situatie begrijpt het kind helemaal niets. Wat het kind voelt telt niet meer mee, het kind zal zich als het ware onzichtbaar maken. Het kind voelt zich vaak verantwoordelijk voor de problemen die door de daders veroorzaakt worden en zal er alles aan doen dat deze problemen zich niet herhalen. De eigenwaarde van het kind, alsmede ook het zelfvertrouwen, zal afnemen of zelfs verdwijnen.

Wat zijn de gevolgen van jeugdtrauma voor volwassenen?


Als een kind in de jeugd ernstig en chronisch getraumatiseerd is, dan kan dit voor de ontwikkeling van het kind ernstige gevolgen hebben. Het komt vaak voor dat kinderen het jeugdtrauma verwerken op latere leeftijd. Dit komt omdat ze het jeugdtrauma verdrongen hebben. Dit heeft met name effect op hoe de kinderen, als ze eenmaal volwassen zijn, reageren op stressvolle situaties, hun emoties reguleren en relaties onderhouden. Een kind dat is opgegroeid in een onveilige situatie zorgt ervoor dat het kind belemmerd wordt in het ontwikkelen van een innerlijk gevoel van veiligheid. Het kind zal zich voortdurend aanpassen en op zijn/ haar hoede zijn, wat als gevolg heeft dat de ontwikkeling van een persoonlijke identiteit stagneert. Slachtoffers van jeugdtrauma die in behandeling zijn op latere leeftijd, geven vaak aan dat ze niet meer weten wie ze zijn of wat ze willen. Depressie en angststoornissen komen vaak door onvervulde basisbehoeftes en onverwerkte jeugdtrauma’s.

Een kind dat opgroeit in een omgeving die traumatiserend is zal voortdurend stress ervaren. Deze stress gaat samen met een hyperactivering van het autonoom zenuwstelsel die continu voortduurt, ook wel arousal genoemd. Tegelijkertijd zal het kind proberen om de hyperactivering te onderdrukken, omdat het niet nog meer narigheid wil hebben. Het kind lijkt dan misschien kalm, maar aan de binnenkant zal het kind zich alles behalve kalm voelen. De manier waarop het kind reageert wordt een automatisme. Op latere leeftijd kan dit ervoor zorgen dat er maar moeilijk omgegaan kan worden met stressvolle situaties.

Jeugdtrauma verwerken op latere leeftijd


Niet iedereen die te maken heeft gehad met jeugdtrauma krijgt hier later problemen mee. Dit is geheel afhankelijk van hoe het kind de traumatische ervaring heeft beleefd. De aard van de gebeurtenis heeft hier geen invloed op. Als het gaat om traumatische gebeurtenissen, dan zijn emotionele verwaarlozing, lichamelijk misbruik, emotioneel misbruik en seksueel misbruik de meest voorkomende. Het is niet zo dat de gevolgen van emotioneel misbruik en emotionele verwaarlozing minder erg zijn dan bij seksueel of lichamelijk misbruik.

Het komt vaak voor dat kinderen het jeugdtrauma verdrongen hebben. Het werkt helaas niet om je af te sluiten voor een traumatische ervaring, of dit nu bewust of onbewust is. Voor een korte of langere tijd zou dit kunnen werken, maar het trauma zal altijd naar boven komen. Afsluiten van het trauma kan op verschillende manieren:

Vermijden of ontwijken: Gevoelens of gedachten die te maken hebben met de traumatische ervaring worden niet meer toegelaten.

Terugtrekken: Het liefst wilt u de hele dag in bed blijven liggen, niemand meer zien en niets meer doen.

Geheugenverlies: U kunt bepaalde momenten van de traumatische ervaring niet meer herinneren, u heeft ze als het ware geblokkeerd. Dit betekent echter niet dat de herinnering niet meer in uw geheugen aanwezig is. Dit is anders bij geheugenverlies na bijvoorbeeld een ongeluk waarbij er een hersenbeschadiging is opgetreden.

Herinneringen worden dan niet meer goed opgeslagen of vastgelegd in uw geheugen. Een onverwerkt trauma kan verschillende klachten en gezondheidsproblemen met zich mee brengen, zoals nachtmerries, slaapproblemen, schrikachtig reageren, geprikkeld zijn, hartkloppingen, duizeligheid en flauwvallen en een gespannen gevoel.
arrow_drop_up arrow_drop_down